تبلیغات
پاتوق بچه های دوره 29 مرکز راهنمایی علامه حلی 1 تهران - درسنامه فیزیک اندازگیری قسمت اول

درسنامه فیزیک اندازگیری قسمت اول

تاریخ:چهارشنبه 21 دی 1390-04:05 ب.ظ

 

 

اندازگیری

در بررسی های علمی ٬برای اندازه گیری از سیستم متری استفاده می شود .بر طبق معاهده ای که در ۱۸۷۵ امضاء شد٬ قرارداد های سیستم متری برقرار گردید و مقرر شد که در صورت لزوم با توافق بین المللی اصلاحات لازم در آن به عمل آید .از این رو گاه گاهی یک گروه بین المللی در مجمعی به نام مجمع عمومی اوزان و مقادیر ٬ برای تصویب اصلاحات لازم در سیستم متری گرد هم می آیند.این سیستم در اصل همان سیستم متری قدیمی است که در ۱۷۹۰ به تصویب آکادمی علوم فرانسه رسید ولی بعد ها به طرز نوینی ٬ساده و اصلاح شد .

کمیات اصلی:

این سیستم بین المللی بر پایه ی هفت کمیت اصلی و دو واحد تکمیلی بنا شده است.انتخاب استاندارد های اولیه برای واحد اصلی اختیاری است.مثلا استاندارد اولیه جرم ٬یعنی کیلوگرم ٬ جرم استوانه ای از آلیاژ پلاتین ـ ایریدیم اختیار شده که در اداره ی اوزان و مقادیر سور پاریس در کشور فرانسه نگهداری می شود.

ملاک انتخاب استانداردهای اولیه بر این مبنا بوده است که تغییر ناپذیر٬ قابل تکثیر٬ و برای اندازه گیری های دقیق قابل استفاده ودر دسترس باشد.

مجموعه ی یکاهای (واحدهای) مورد توافق بین المللی را به اختصار یکاهای SI  می نامند.

(System International Units) دستگاه بین المللی واحدها

کمیات اصلی عبارتند از:طول(متر) _ زمان(ثانیه) _ جرم(کیلوگرم) _ دما(کلوین) _ جریان الکتریکی(آمپر) _ روشنایی (شمع) _ مقدار ماده(مول)

نمادگذاری علمی:

 در پاره ای از اندازه گیری ها، با مقدارهای خیلی بزرگ یا خیلی کوچک سروکار داریم،مثلا نوشتن فاصله ی زمین تا خورشیدکه حدود۱۵۰۰۰۰۰۰۰کیلومترویا۱۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰میلیاردمتراست ،احتمال اشتباه بسیار زیاد است،بهمین خاطر از روشی به نام نمادگذاری علمی استفاده می کنند.

درنمادگذاری علمی هرمقدار را به صورت حاصل ضرب عددی بین ۱و۱۰ وتوان صحیحی از۱۰ می نویسند.مثلا برای نوشتن فاصله ی زمین تا خورشید آن را به صورت۸^10×۵/۱می نویسند.

 

کمیات فرعی:

واحدهای دیگر SI، کمیات فرعی نامیده می شوند.این واحدها به کمک روابط جبری از واحدهای اصلی نتیجه می شوند.مثلا از ترکیب واحداصلی جرم (کیلوگرمkg)،واحد اصلی طول(مترm)و واحد اصلی زمان(ثانیهs)،واحد فرعی نیرو که نیوتون(N)است به دست می آید.

استفاده از بعضی واحد هایی که جزء SI نیستند ولی کاربرد فراوان دارند،مجاز شمرده می شوند.مثلا لیتر را که به عنوان حجمی برابر با یک دسی متر مکعب تعریف می شود می توان علاوه بر متر مکعب که واحد رسمی SIبرای حجم است،به کار برد.

بنا به توصیه ی کمیته بین المللی اوزان و مقادیر ،بهتر آن است که بطور کلی از بکار بردن دیگر واحد هایی که خارج از سیستم بین المللی هستند ،خودداری شود.

د قت اندازه گیری:

کمترین مقداری را که یک وسیله می تواند اندازه بگیرد ،دقت اندازه گیری با آن وسیله می نامند. به عنوان مثال دقت اندازه گیری یک خط کش معمولی در حد میلی متر است.

مثلا دقت خط کش های معمولی ۱میلی متر است.

تخمین(برآورد کردن):

به دست آوردن اطلاعات کمّی در مورد یک کمیت ،بدون استفاده از وسایل اندازه گیری وروش اندازه گیری دقیق است.

تخمین بردو نوع است:ذهنی(کشکی)،علمی(مقایسه ای)

خطاهای اندازه گیری:

۱-خطای مشاهده :مانند خواندن نادرست وسیله ی اندازه گیری یا ثبت نادرست مقدار خوانده شده نظیر مایل نگاه کردن به خط کش۲- خطای ابزار:ناشی از ساخت وسیله یا از بین رفتن وخراب شدن وسیله۳-خطای استفاده از ابزار

کاهش خطا:

یکی از راههای کاهش خطای اندازه گیری ،چند بار اندازه گیری کردن است. بعداز حذف اعداد پرت،میانگین بقیه ی اعداد را می گیریم.

نکته ی مهم آنست که حاصل میانگین باید با توجه به دقت وسیله ی اندازه گیری باشد.

مثلااگربعداز چند بار اندازه گیری،این اعداد بدست آمد: ۸،۸،۷،۹،۱۸ ابتداعدد ۱۸ راحذف نموده سپس میانگین بقیه ی عددها را بدست می آوریم که می شود ۸.بعد اگردقت وسیله ی اندازه گیری مان ۱سانتی متراست ،عدد بدست آمده ۸سانتی متر می شود.

 


نمونه سوال

۱-یک روش برای تخمین فاصله ی ابرها اززمین بیان کنید.(از رعدوبرق استفاده کنید.)

هنگامی که رعدوبرق اتفاق می افتد ،ابتدا نور (برق) را می بینیم وپس از چندثانیه صدا(رعد)را می شنویم.علت این اتفاق این است که سرعت صوت از سرعت نور کمتر است وزمان بیشتری طول می کشد تا صوت از جایی که ابرها هستند به زمین برسد. اگر ما فاصله ی زمانی بین دیدن نور وشنیدن صوت را تخمین بزنیم,می توانیم بااستفاده از سرعت صوت,فاصله ی ابرها راپیدا کنیم.



نوع مطلب : درسنامه فیزیک 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.